Chúng ta cần lập phương án B vì ở một mức độ nào đó, cuộc sống thường rẽ sang một hướng khác. Có thể ngay lúc này bạn không biết phương án B là gì, nhưng con người là sinh vật có khả năng thích nghi cao, khi cần chúng ta luôn có thể lập phương án B.

“I still think setting ambitious goals is hugely important, but I’ve also come to realize it’s just as important to give yourself space to learn from the unexpected. Sometimes it’s those surprises that show you the way forward”

Tôi vẫn nghĩ rằng việc đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng là cực kì quan trọng, nhưng tôi cũng ngộ ra rằng việc dành không gian và thời gian cho bản thân để học hỏi từ những điều không chờ mà đến quan trọng không kém. Đôi khi, chính những bất ngờ này lại dẫn đường chỉ lối cho bạn tiếp bước trên con đường phía trước.

Melinda Gates

Có một thực tế không tránh khỏi là khi lớn lên, chúng ta luôn gắn liền với phương án A: những kế hoạch và mục tiêu cụ thể cần đạt được trong đời. Ví dụ, chúng ta sẽ đi học Luật trong vòng 4 năm, chuyển về miền Tây, mua nhà, và lập gia đình. Hoặc chúng ta dành 7 năm học trường Y, chuyển tới một đất nước khác, học thêm một chuyên ngành yêu thích, và hy vọng sẽ về hưu trước 50 tuổi. Hoặc chúng ta sẽ kết hôn, nuôi dạy hai con tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, và làm nhiều điều tốt cho thế giới.

Nhưng đối với một số người, ở một mức độ nào đó, cuộc sống thường rẽ sang một hướng khác. Một chấn thương đột ngột khiến cho sự nghiệp vĩnh viễn ngoài tầm với. Một bê bối tồi tệ, không lường trước được ở công sở làm ô uế tên tuổi và khiến ta phải từ bỏ sự nghiệp. Ngoại tình hoặc một sơ suất nhỏ nhưng nghiêm trọng sẽ thay đổi hoàn toàn cách mọi người nhìn nhận về chúng ta.

Khi đó, chúng ta nhanh chóng nhận ra rằng phải từ bỏ toàn bộ phương án A. Và điều này có thể rất tồi tệ. Khóc lóc và lo sợ, chúng ta tự hỏi làm sao mọi chuyện lại ra nông nỗi này. Vận hạn nào dẫn đến cơ sự này? Ai có thể tưởng tượng rằng một cậu bé, cô bé đầy sức sống và hoài bão kia một ngày lại rơi vào tình trạng tuyệt vọng và đáng thương như vậy? Mỗi sự kiện diễn ra lại khiến chúng ta khóc lóc và giận dữ. 

Trong thời điểm như vậy, chúng ta cần cân nhắc một trong những kỹ năng sống quan trọng nhất: lập phương án B ngay cả khi mọi chuyện tưởng như êm đềm và tràn đầy hy vọng.

Điều đầu tiên chúng ta nên nhớ, đó là chúng ta sẽ không bao giờ bị chỉ trích vì lập phương án B. Phương án A không phải lúc nào cũng thành công. Không ai trải qua cuộc sống mà phương án A không bị sứt mẻ gì. Những chuyện không lường trước, gây sốc, hoặc ghê tởm có thể xảy ra với chúng ta và tất cả mọi người. Đơn giản là người trần mắt thịt như chúng ta dễ gặp rủi ro, thiếu thông tin, thiếu khả năng để tránh khỏi vấp ngã và cạm bẫy trong cuộc sống.

Điều thứ hai, đó là chúng ta hoàn toàn có khả năng lập phương án B – kể cả trong những lúc tâm trí rối bời. Chúng ta thường không tin khả năng của mình, vì khi còn bé chúng ta chẳng thể tự làm gì. Và tất cả chúng ta đều lớn lên từ những đứa trẻ không thể tự làm gì đó, nên bằng một cách vô tình nào đó chúng ta bị kí ức tuổi thơ ảnh hưởng đến niềm tin vào khả năng của mình. Khi kế hoạch thất bại, trẻ con không thể thay đổi tình huống nhiều: chúng không thể chuyển trường, từ bỏ bố mẹ, chuyển đến một đất nước khác, hay thay đổi công việc. Chúng không điều khiển được hoàn cảnh và trở nên bất lực.  

Dù trong hoàn cảnh rối bời, chúng ta cần nhớ rằng người lớn không bị ràng buộc như trẻ con. Chúng ta hoàn toàn có khả năng phản ứng và thay đổi theo hoàn cảnh. Con đường trước mắt có thể bị đóng, nhưng chúng ta có thể tìm thấy nhiều con đường khác. Một cánh cửa có thể đóng, nhưng còn có rất nhiều cánh cửa khác cho chúng ta bước vào. Không phải lúc nào cũng chỉ có một đường đời duy nhất, dù đôi khi chúng ta muốn tin bức tranh cuộc sống nên như vậy và phải như vây.

Chúng ta là những sinh vật có khả năng thích nghi cao. Có thể, chúng ta sẽ phải vĩnh viễn rời xa quê hương. Có thể, chúng ta sẽ phải từ bỏ công việc yêu thích nhiều năm trời. Có thể, chúng ta sẽ không thể ở bên người mà chúng ta đã toàn tâm toàn ý với họ.

Chúng ta có thể cảm thấy tuyệt vọng cho tới khi phát hiện ra khả năng tiềm ẩn của phương án B. Trong thực tế, khi điều tồi tệ xảy ra, chúng ta có thể chuyển chỗ ở, bắt đầu một ngành nghề mới, hoặc tìm một người mới. Chúng ta sinh ra không có kịch bản duy nhất nào được viết trước, và tương lai cũng vậy – sẽ không chỉ có một con đường sống duy nhất.

Làm quen với những người đã phải từ bỏ phương án A và bắt đầu lại từ đầu có thể giúp chúng ta củng cố niềm tin cho phương án B. Có người nghĩ mình sẽ kết hôn mãi mãi rồi tự dưng ly hôn và phải làm quen với cuộc sống hậu ly hôn. Có người phải từ bỏ công việc làm họ nổi danh và bắt đầu lại với một việc hoàn toàn khác, và họ cũng làm được.

Trong những câu chuyện đó, rất có thể vài người nói rằng hóa ra cuối cùng phương án B lại tốt hơn nhiều so với phương án A. Có được thành công với phương án B, họ phải làm việc chăm chỉ hơn, cố gắng đào sâu suy nghĩ tìm tòi, và phương án B thường thực tế và ít đáng lo hơn.

credit: Inspiration DE

Điều quan trọng nhất với chúng ta ngay lúc này là không cần biết phương án B nên như thế nào. Đơn thuần là hãy tự tin rằng, nếu và khi cần, chúng ta có thể lên kế hoạch mới. Cũng không nhất thiết phải ngẫm nghĩ về phương án dự phòng ngay lập tức hoặc tiên đoán mọi điều xấu có thể xảy ra. Chúng ta chỉ cần biết rằng, khi vũ trụ cần, chúng ta sẽ biết cách tìm hướng đi khác. 

Theo thebookoflife
Dịch giả: Sophia D.